ایستگاه بی‌پاسخ؛ مردم کاشان در انتظار توقف قطار مسئولیت/بلاتکلیفی ۲ ساله مدیریت راه آهن کاشان

پیش‌فروش بلیت قطارهای مردادماه، بار دیگر زخم کهنه راه‌آهن کاشان را سرباز کرد؛ زخمی که این بار تنها به نبود بلیت محدود نمی‌شود، بلکه به زنجیره‌ای از مطالبات بی‌پاسخ می‌رسد؛ از حذف سهمیه بلیت زائران و کاهش خدمات ریلی گرفته تا ایستگاهی که نزدیک به دو سال است بدون مدیر اداره می‌شود.

پایگاه خبری اقتصاد کویر – هادی نجف زاده: داستان پیش فروش بلیت‌های قطار برای شهروندان کاشانی حداقل برای امسال به گونه ای دیگر بود. بلیت هایی که اگر هم در دسترس بود باید از مبدأ و مقصد اصفهان تهیه میشد و این یعنی تحمیل هزینه ای بیشتر بر سبد مخارج خانواده ای که دل به دیار امام رضا(ع) برای زیارت می‌سپارند.

این نخستین بار نیست که شهروندان کاشانی در زمان پیش‌فروش بلیت با چنین وضعیتی روبه‌رو می‌شوند. در سال‌های اخیر، هر بار که سامانه فروش بلیت باز می‌شود، بسیاری از متقاضیان سفر، به‌ویژه زائران مشهد مقدس، با این واقعیت مواجه می‌شوند که یا بلیتی از مبدأ کاشان عرضه نشده یا ظرفیت آن به سرعت به پایان رسیده است؛ وضعیتی که آنان را ناچار می‌کند بلیت خود را از مبدأ اصفهان تهیه کنند.

شاید در نگاه نخست، خرید بلیت از اصفهان تنها تغییر نام یک ایستگاه مبدأ باشد؛ اما برای مردم کاشان، این موضوع به معنای پرداخت هزینه بیشتر باشد. اینجاست که مسئله از یک گلایه ساده فراتر می‌رود و به پرسشی درباره عدالت در توزیع خدمات عمومی تبدیل می‌شود.

کاشان، شهری با بیش از چند دهه قرن سابقه حضور در شبکه راه‌آهن کشور، یکی از مهم‌ترین قطب‌های صنعتی ایران، مقصد گردشگران داخلی و خارجی، شهر خلاق معماری در جهان، و یکی از مسیرهای اصلی اعزام زائران به مشهد مقدس است. با این همه، این پرسش هر سال تکرار می‌شود که چرا مردم این شهر باید برای استفاده از قطاری که از ایستگاه خودشان عبور می‌کند، ناچار باشند بلیت را از نام شهر دیگری تهیه کنند؟

آیا سهم کاشان از شبکه ریلی کشور، تنها عبور قطارهاست یا بهره‌مندی عادلانه از خدمات نیز باید بخشی از این سهم باشد؟

قطار از کاشان عبور می‌کند، اما انگار مسافر کاشان نیستیم

یکی از شهروندان در گفتگو با اقتصاد کویر اظهار کرد: ساعت ۸ صبح پشت سیستم نشستم. چند بار سامانه را به‌روزرسانی کردم، اما حتی یک بلیت از مبدأ کاشان پیدا نکردم. آخرش مجبور شدم به دفتر خدمات مسافرتی بروم. آنجا هم گفتند اگر می‌خواهی به مشهد بروی، فقط بلیت اصفهان موجود است.

وی ابراز کرد: برای ما سؤال است؛ مگر قطار از کاشان عبور نمی‌کند؟ مگر ایستگاه راه‌آهن کاشان روی همین مسیر نیست؟ پس چرا وقتی نوبت فروش بلیت می‌شود، باید خودمان را مسافر اصفهان بدانیم؟ واقعاً سهم مردم کاشان از این همه ظرفیت ریلی چیست؟

این شهروند کاشانی تصریح کرد: هر سال همین داستان تکرار می‌شود. مردم دیگر از شنیدن وعده خسته شده‌اند. انتظار نداریم معجزه شود؛ فقط می‌خواهیم مسئولان شفاف بگویند چرا کاشان سهم مشخصی در فروش بلیت ندارد و چه برنامه‌ای برای حل این مشکل دارند.

هزینه‌ای که هیچ‌کس درباره آن حرف نمی‌زند

یکی دیگر از شهروندانی که همراه خانواده قصد سفر به مشهد را دارد در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: احساس ما این است که در زمان تقسیم خدمات، نام کاشان کمتر دیده می‌شود؛ در حالی که وقتی از ظرفیت‌های این شهر صحبت می‌شود، همیشه از صنعت، گردشگری، جمعیت و موقعیت راهبردی آن می‌گویند. اگر این ظرفیت‌ها واقعی است، چرا در خدمات ریلی نمود آن را نمی‌بینیم؟

ایستگاهی که نزدیک ۲ سال است مدیر ندارد

اما مسئله بلیت، تنها بخش قابل مشاهده یک مشکل بزرگ‌تر است. بر اساس پیگیری‌های خبرنگار مهر، ایستگاه راه‌آهن کاشان نزدیک به دو سال است که مدیر ثابت ندارد و امور با مدیریت غیرمستقیم از اصفهان اداره می‌شود! وضعیتی که به گفته برخی مطلعان، در کیفیت پیگیری مطالبات، هماهنگی با مرکز و حتی رسیدگی به مسائل روزمره ایستگاه اثر گذاشته است.

نبود مدیر مشخص برای یک ایستگاه مهم ریلی، فقط یک ایراد اداری نیست. در ساختار حمل‌ونقل ریلی، مدیر ایستگاه حلقه اتصال میان مردم، شرکت راه‌آهن، شرکت‌های بهره‌بردار و نهادهای محلی است. وقتی این حلقه ضعیف یا حذف شود، طبیعی است که مشکلات کوچک و بزرگ روی هم انباشته شوند؛ از وضعیت خدمات مسافری و اطلاع‌رسانی گرفته تا پیگیری سهمیه‌ها، برنامه‌ریزی سفرهای مناسبتی و پاسخگویی به رسانه‌ها.

در چنین شرایطی، شهروندان حق دارند بپرسند: اگر ایستگاه راه‌آهن کاشان مدیر ندارد، چه کسی مسئول مستقیم پیگیری مطالبات مردم است؟ و اگر مسئول مشخصی وجود دارد، چرا نام و نقش او برای افکار عمومی روشن نیست؟

وقتی پاسخ از کاشان به تهران حواله می‌شود

خبرنگار اقتصاد کویر برای دریافت توضیح درباره وضعیت بلیت‌ها، سهمیه سفرهای مردادماه و وضعیت مدیریتی ایستگاه، تلاش کرد پاسخ را از روابط عمومی اداره کل راه آهن استان اصفهان پیگیری کند. اما آنچه در عمل رخ داد، بیش از آنکه پاسخ باشد، نوعی ارجاع زنجیره‌ای بود، آنهم به اداره کل روابط عمومی راه آهن کشور!

عجیب است؛ در موضوعی که مربوط به استان اصفهان است باید از پاسخ از تهران دریافت شود! و با این پاسخ ( با توجه به این که پاسخ به سوالات مطروحه در سطح مدیریت ارشد راه‌آهن است لطف بفرمایید و از طریق اداره کل روابط عمومی در تهران جویا شوید.) عملا اداره کل راه آهن اصفهان خود را مبرا از همه کاستی‌ها نشان دهد.

این شیوه پاسخگویی، خود به بخشی از مسئله تبدیل شده است. وقتی یک شهر و استان با این حجم از تردد مسافر، گردشگر و زائر، برای ساده‌ترین پرسش‌ها نیز باید منتظر پاسخ از مرکز بماند، طبیعی است که احساس بی‌پناهی و بی‌توجهی در میان مردم تقویت شود.

یکی از فعالان حوزه حمل‌ونقل در کاشان در گفت‌وگو با اقتصاد کویر اظهار کرد: مشکل فقط نبود بلیت نیست. مشکل این است که مردم نمی‌دانند دقیقاً چه کسی باید پاسخ بدهد. وقتی مدیر ایستگاه مشخص نیست، وقتی اداره کل استان هم پاسخ نهایی را به تهران ارجاع می‌دهد، عملاً مسئولیت در یک هاله ابهام گم می‌شود. در چنین شرایطی، مطالبه مردم هم بی‌صدا می‌ماند.

سهم کاشان از راه‌آهن؛ فقط عبور قطار نیست

وی ابراز کرد: کاشان در مسیر یکی از مهم‌ترین کریدورهای ریلی کشور قرار دارد. این شهر نه‌تنها از نظر جمعیتی و صنعتی اهمیت دارد، بلکه به‌دلیل موقعیت جغرافیایی، دروازه ارتباطی میان مرکز کشور و بخش‌هایی از شمال و جنوب محسوب می‌شود. با این حال، آنچه مردم می‌بینند، تناسبی با این جایگاه ندارد.

این فعال صنعت حمل و نقل کاشان تصریح کرد: در بسیاری از شهرهای هم‌تراز، ایستگاه راه‌آهن صرفاً محل عبور قطار نیست؛ بلکه یک مرکز خدماتی، اقتصادی و حتی هویتی است. اما در کاشان، به نظر می‌رسد این ظرفیت هنوز به‌درستی بالفعل نشده است. نه در تعداد قطارهای مسافری، نه در نظم عرضه بلیت، نه در اطلاع‌رسانی و نه در پاسخگویی، نشانی از جایگاهی که مردم انتظار دارند دیده نمی‌شود و این در حالی است که کاشان سالانه میزبان حجم قابل توجهی از سفرهای زیارتی، گردشگری و کاری است. در ایام خاص، از نوروز گرفته تا مناسبت‌های مذهبی و تعطیلات تابستانی، تقاضا برای سفر از این شهر افزایش می‌یابد. با این وجود، برنامه‌ریزی ریلی متناسب با این تقاضا به‌نظر نمی‌رسد.

وی افزود: اگر شهری تقاضای پایدار و قابل پیش‌بینی دارد، باید در تخصیص ظرفیت هم دیده شود. نمی‌شود از یک طرف از مردم انتظار داشت از حمل‌ونقل عمومی استفاده کنند و از طرف دیگر، در زمان اوج تقاضا، سهم آن شهر در فروش بلیت به‌درستی تعریف نشده باشد. این مسئله هم به عدالت خدماتی مربوط است و هم به مدیریت تقاضا.

وضعیت کنونی راه‌آهن کاشان به تضعیف رضایت عمومی انجامیده است

مجتبی راعی نیز در گفتگو با اقتصاد کویر اظهار کرد: موضوع وضعیت راه‌آهن کاشان، از جمله نحوه مدیریت، پاسخگویی، برنامه‌ریزی خدمات مسافری و بهره‌مندی عادلانه شهروندان از ظرفیت‌های ریلی، از دغدغه‌های جدی مردم و از مطالبات مستمر مجموعه مدیریت شهرستان بوده است.

وی ابراز کرد: کاشان به‌عنوان یکی از کانون‌های مهم جمعیتی، زیارتی، گردشگری و اقتصادی کشور، شایسته برخورداری از خدمات ریلی در شأن مردم خود است. آنچه امروز در افکار عمومی به‌درستی مورد انتقاد قرار گرفته، تمرکز تصمیم‌گیری‌ها در سطحی فراتر از شهرستان و نبودِ سازوکار پاسخگو و چابک در محل است؛ موضوعی که به تضعیف رضایت عمومی و کندی در پیگیری مطالبات شهروندان انجامیده است.

فرماندار کاشان تصریح کرد: ما بر این باوریم استمرار این وضعیت، به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند تأمین بلیت، ساماندهی قطارهای زیارتی، و بهره‌برداری عادلانه از ظرفیت قطارهای باکیفیت، با نیازها و شأن مردم کاشان همخوانی ندارد.

اداذه کل راه‌آهن اصفهان باید پاسخ مطالبات مردم کاشان را روشن و‌شفاف بدهد

وی خاطرنشان کرد: در این چارچوب ضمن آگاهی از برخی محدودیت ها، انتظار می‌رود شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران و اداره‌کل راه‌آهن استان اصفهان، نسبت به مطالبات مردم کاشان پاسخ روشن، شفاف و زمان‌بندی‌شده ارائه کنند.

راعی افزود: در موضوعات مرتبط با زیرساخت‌های ریلی شهرستان، مکاتباتت و پیگیری‌هایی را انجام داده و اداره کل راه آهن نیز در موارد ضروری به‌صورت میدانی ورود کرده است؛ نمونه آن پیگیری و آغاز عملیات بازسازی پل راه‌آهن یحیی‌آباد پس از آسیب‌دیدگی اخیر است. با این حال، بدیهی است که حل ریشه‌ای مسائل راه‌آهن کاشان نیازمند تصمیمات فرادستگاهی و اصلاح در ساختار مدیریت و خدمات‌رسانی است.

وی تاکید کرد: ارتقا ساختار ایستگاه به پایانه از جمله انتظاراتی است که مرتب مورد پیگیری قرار گرفته است.

فرماندار کاشان با تأکید بر حق مسلم مردم برای برخورداری از خدمات ریلی مناسب اظهار کرد: این مطالبه را تا رسیدن به نتیجه مطلوب از مسیرهای قانونی، اداری دنبال خواهیم کرد. مردم شریف کاشان اطمینان داشته باشند که این موضوع در دستور کار جدی مدیریت شهرستان قرار دارد و از مسئولان ملی و استانی انتظار می‌رود با نگاه عادلانه و مسئولانه، برای رفع این نارضایتی دیرینه اقدام کنند.

مطالبه مردم چیست؟

مطالبه مردم کاشان، برخلاف آنچه شاید در نگاه اول تصور شود، پیچیده یا غیرواقعی نیست. آنان نه خواهان امتیاز ویژه‌اند و نه انتظار دارند همه قطارها از این شهر حرکت کنند. خواسته اصلی، شفافیت، پاسخگویی و تناسب خدمات با ظرفیت شهر است.

اینکه سهم مشخص مردم کاشان از بلیت های قطارهای مسافربری چیست؟

وضعیت مدیریتی ایستگاه راه‌آهن کاشان دقیقاً چیست و استاندار محترم و نماینده مردم کاشان و آران و بیدگل طی دو سال گذشته چرا نسبت به تعیین تکلیف مدیریت راه آهن کاشان اقدام جدی انجام نداده اند و چرا مدیرکل راه آهن استان اصفهان نسبت به این موضوع بی تفاوت است؟

چه نهادی مسئول پاسخگویی مستقیم به مردم و رسانه‌هاست؟

این پرسش‌ها ساده‌اند، اما پاسخ روشن به آنها می‌تواند بخشی از بی‌اعتمادی موجود را ترمیم کند.

مطالبه‌ای که نباید در صف بلیت گم شود

راه‌آهن، برای شهری مانند کاشان، فقط یک زیرساخت حمل‌ونقل نیست؛ بخشی از هویت توسعه‌ای شهر است. شهری که در مسیر اصلی کشور قرار دارد، نمی‌تواند نسبت به کیفیت خدمات ریلی خود بی‌تفاوت بماند. اگر بلیت نیست، اگر مدیر نیست، اگر پاسخ نیست، پس سهم مردم از این شبکه دقیقاً چیست؟

اینکه کاشان توسط رهبر شهید به شهر مکرم نسبت داده شده است و شهری با این قدمت، ظرفیت و منابع عظیم نیروی انسانی و قرارگیری‌در یکی از استراتژیک‌ترین مناطق ایران اینگونه اسیر بی‌مهری مدیران استان اصفهان شده است تا حدی که راه آهن آن دو سال است که مدیر ندارد واقعا در کجای ایران خیر حتی جهان وضعیتی اینگونه مشاهده می شود؟

وقت آن رسیده باشد که مسئولان راه‌آهن، به‌جای حواله دادن پرسش‌ها به مرکز، در برابر افکار عمومی کاشان بایستند و روشن بگویند برنامه‌شان برای این ایستگاه چیست. مردم کاشان سال‌هاست از کنار ریل عبور قطارها، سهم خود را جست‌وجو می‌کنند؛ سهمی که هنوز در ایستگاه بلاتکلیفی متوقف مانده است.

امروز مطالبه مردم کاشان تنها چند صندلی خالی در یک قطار نیست؛ مطالبه، بازگرداندن حق شهری است که سال‌هاست روی ریل توسعه کشور قرار دارد، اما در ایستگاه پاسخگویی، عدالت و مدیریت مستقل، همچنان چشم‌انتظار توقف قطار مسئولیت مانده است.